Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Çalışma Saatleri : Pazartesi <> Cuma - 09:00 'dan 17:00' a kadar.
  İletişim : +90 212 225 20 49

Artroskopik Cerrahi

artroskopik-cerrahi

Artroskopi Nedir?

Artroskopi eklemi ilgilendiren hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılan minimal bir cerrahi yöntemdir. Artroskopi hekiminizin, artroskop olarak adlandırılan, kurşun kalem inceliğinde bir alete yerleştirilmiş küçük bir lens ve aydınlatma sistemi sayesinde  4,5 mm lik açılan deliklerden diz eklemin içerisini ayrıntılı bir şekilde görmesine yardımcı olur. Eklemin içini görmemizi sağlayan alete ise artroskop denir.  Artroskop fiberoptik ışık kaynağına bağlanmış mercek ve video kamera sistemleri kullanılır. Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm’lik deliklerden artroskopinin optik sistemi eklemin içerisine sokulur. Artroskopi aslında optik bir sistemdir. Skop denilen optik sistemin ucuna takılan bir kamera ile monitörden bütün eklem içi görülür.. Eklem içerisindeki görüntüler 6-10 kez büyütüldüğü için eklemin içindeki bütün yapıların çok detaylı bir muayenesi mümkündür. Diğer cerrahi aletler artroskopi görüntülerine ve koyulan tanıya bağlı olarak dizdeki yıpranmış dokuları onarma amaçlı olarak bölgeye diğer delikten gönderilebilir. Artroskopi diğer cerrahilere oranla daha kısa bir zaman içerisinde uygulanabilir. Görüntüler  kaydedilebilir ve fotoğraf alınabilir. Bu çerçevede açık cerrahi tedavi yöntemlerinde gereken büyük kesilere gerek kalmadan eklemlerin içerisi gözlenir.

Ayrıca artroskopi ile, açık cerrahi sırasında ulaşılamayan bölgelerinde görüntülenebildiği için, daha eksiksiz bir inceleme olanağı vardır.

Diz ve omuz gibi büyük eklemlerde 4mm. çaplı artroskoplar, küçük eklemlerde ise 1.9-2.7 mm çaplı olanları kullanılır. Bu çaptaki deliklerden girilerek, eklem kıkırdağı, menisküsler, bağlar, eklemi döşeyen zarın hastalıkları, eklemi ilgilendiren kırık ve çıkıkları, tedavi edilebilmektedir. Günümüzde artroskopi bir teşhis aracı olmaktan çok, bir tedavi aracı olarak (artroskopik ameliyatlar) kullanılmaktadır. Bunun için görüntüleme sistemi dışında antroskopik, cerrahi özel olarak geliştirilmiş 2.7-6.5 mm çapında mekanik veya motorlu aletler kullanılır. Artroskopi sırasında konulan kesin teşhise göre , aynı seansta artroskopik cerrahiye geçilir.

Tekniğin asıl yararı ameliyattan sonra görülür. Eklem açılmadığı için fizik tedavi ve rehabilitasyona daha erken başlanılabilir. Artroskopik cerrahi, çok küçük kesilerden yapıldığı için, normal dokulara en az zarar veren yöntemdir. Hastaların ameliyat sonrası ağrısı, açık cerrahi girişimlere göre çok daha azdır. Böylelikle hasta daha çabuk iyileşir, aktif yaşamına daha erken döner. Özellikle sporcuların spora erken dönebilmeleri büyük avantajdır.

Artroskopi sonrası yeterli bir egzersiz yapılırsa eklemde hareket kısıtlılığı gelişme riski açık girişimlere göre yok denecek kadar azdır. Aynı şekilde enfeksiyon riski de en aza inmiş olur. Bütün bu nedenlerden dolayı, artroskopik cerrahi sonrası iyileşme süresi daha kısa ve iyileşme süresi daha rahattır.

Artroskopi Nasıl Yapılır?

Artroskopik girişim için ameliyathane şartları ve anestezi gereklidir. Tanısal artroskopi lokal anestezi ile yapılabilir. Cerrahi artroskopi için sıklıkla genel veya spinal [ belden uyuşturma ] anestezi gereklidir. Eklem içerisini görmek için 0,5 cm boyunda bir kesi yapılır. Tanı ve tedavi için birkaç kesi daha gerekebilir. Cerrahi işlem için gereken aletler ikinci bir kesi ile eklem içerisine sokulur. Cerrahi girişim  monitöründen eklem içini seyredilerek yapılır. İstendiğinde artroskopinin tamamı videoya kayıt edilebilir. İşlem tamamlandıktan sonra, eklem içine biriken sıvıyı dışarı almak üzere bir dren yerleştirilir. Bu dren sıklıkla ameliyattan bir sonraki pansuman sırasında çıkartılır. Artroskopik girişim sonrası çoğunlukla hafif ağrı kesiciler yeterli olur. Yapılan işlemin cinsine göre hastanede kalış süresi bir ile iki gün arası değişir, çapraz bağ veya diz kapağı çıkığı tamiri yapılan hastalar dışında genellikle yatış süresi bir gündür.

Artroskopik girişim sonrası alçı uygulanmaz, bazı durumlarda kontrollü harekete izin veren dizlikler kullanılır. Bazı girişimlerden sonra 3-4 hafta ağır hareketlerden kaçınmak gerekebilir. Artroskopi sonrası hangi hareket ve egzersizlere izin verileceği ve yara bakımının nasıl olacağı konusunda tarafınıza bilgi verilecektir . Kontrollerde dikişlerin alınması ve rehabilitasyon programı konusunda bilgi verilir. İyileşme süresi, yapılan girişimin büyüklüğüne göre değişebilir. 

Artroskopi sonrası bir problem yaşanmaşı yani bir komplikasyon görülmesi nadirdir. Ancak artroskopide  minimal bir cerrahi olsada invaziv bir girişimdir. Bu yüzden ameliyat sonu şişlik veya kan birikmesi olasılığı az da olsa olabilir. Enfeksiyon veya iltihap gelişmesi diğer girişimlere göre çok azdır.

Artroskopi Hangi Durumlarda Gereklidir?

Eklem hastalıklarının tanısı, fizik muayene ve direkt grafiler ve labaratuar tetkiklerinin yardımı ile konulur. Gerekli hallerde bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntülemesi kullanılabilir. Bütün bunlara rağmen teşhis zorluğu olan problemlerde artroskopik inceleme yapılabilir. Ancak günümüzde artroskopi aşağıda sayılan problemlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Çünkü artroskopi eklemleri ilgilendiren hastaların tedavisinde sık kullanılır. Uygulama sırasıyla diz ,omuz, ayak bileği, el bileği, dirsek ve kalça eklemlerinde yapılmaktadır.

Diz Ekleminde;

Dizde en sık görülen sorunlar şunlardır:

  • Menisküs yırtıkları,
  • Bağ yırtıkları, özellikle ön çapraz bağ,
  • Eklem kıkırdağı hasarı,
  • Serbest cisimler (eklem faresi).
  • Diz eklem zarının iltihaplanması ve büyümesi (sinovit); genellikle romatizmal durumlara bağlıdır.
  • Artroz veya kireçlenme

Dizde artroskopik yani kapalı olarak yapılabilen başlıca girişimler :

  • Yırtık meniküs parçalarının çıkarılması,
  • Bazı menisküs yırtıklarının dikilmesi,
  • Ön ve arka çapraz bağ tamirleri, 
  • Erken dönemde osteoartrit [kireçlenme] tedavisi,
  • Osteokondritisler [kıkırdaktan parça ayrılmaları veya eklem fareleri],
  • Diz eklemini ilgilendiren kırıklar
  • Kıkırdak nakilleri,
  • Patella (diz kapağı) ekseninin düzeltilmesi,
  • Diz kapağı çıkıklarının tedavisi
  • Eklem iltihaplarının boşaltılması,
  • Hastalıklı eklem zarının çıkartılması (sinovektomi)
  • Kaza veya hastalık sonrası meydana gelen hareket kısıtlılıklarının açılması,
  • Eklem içi iyi huylu tümör ve kistlerin çıkartılması

artroskopik veya artroskopi destekli yapılabilir.

Omuzda;

  • Kas sıkışması ve tekrarlayan omuz çıkıklarının tedavisi,
  • Omuz eklemi içindeki kıkırdak ve kas krişi hastalıklarına yönelik girişimler, 
  • Erken dönemde osteoartrit (kireçlenme) tedavisi, 
  • Romatizmal hastalıklarda sinevektomi (kalınlaşmış olan eklemi döşeyen zarın çıkartılması) 
  • Omuz hareket kısıtlılıklarının açılması,
  • Eklem içi serbest cisimlerin çıkartılması

artroskopik veya artroskopi destekli yapılabilir.

Ayak Bileğinde;

  • Eklem içi kırıklar, osteokondritisler
  • Meniskoid lezyonlar
  • Erken dönemde osteoartrit  
  • Romatizmal hastalıklarda

artroskopik tanı ve tedavi yapılabilir.

El Bileğinde;

  • Eklem içi kırıkların tedavisi, 
  • Sinir sıkışmalarının gevşetilmesi, 
  • Bilek kemikleri arasındaki bağ yırtıklarında, 
  • Eklem kıkırdağı harabiyetlerin tedavisi, 
  • TFCC yırtıkların düzeltilmesi

artroskopik olarak yapılabilir.

Dirsekte;

  • Osteokondritislerin tedavisi, 
  • Serbest cisimlerin çıkarılması, 
  • Hareketi engelleyen kemik çıkıntılarının törpülenmesi,
  • Romatizmal hastalıklarda sinevektomi (kalınlaşmış olan eklemin döşeyen zarın çırtılması)

Kalçada;

  • Kalçanın uyumsuzluk problemi olan FAS (femoroasetabular sıkışma)
  • Eklem içi serbest kıkırdak lezyonları
  • Tümöral oluşumlar,
  • Tabrum (eklem kenarındaki kalın doku) yırtıkları

Artroskopi yöntemiyle tedavi edilebilen hastalıklardır.

Kalça ekleminin özel durumu nedeniyle daha uzun ve güçlü aletlere ihtiyaç vardır, ayrıca eklemi görüntülemek için traksiyon masası gereklidir.

Artroskopi Sonrasında Yapılacaklar Nelerdir?

Aktivite:

  • Bağ tamiri dışında yapılan müdahalelerde normal ağırlığı vererek yürünebilir. Bağ tamiri yapılmışsa kısa bir süre için koltuk değneği kullanılması gerekebilir.
  • Doktorun tavsiye ettiği bandaj veya özel dizlik kullanılmalıdır.
  • Doktorun tavsiye ettiği diz egzersizlerini sıkı bir şekilde yapılmalıdır.

Yara bakımı:

  • Tavsiye edilen zamanlarda pansuman ve bandaj değiştirilmelidir
  • Yara su ile temas etmemelidir. Islaklık veya kanama olursa bandaj ve pansumanın değiştirilmesi gerekir.
  • Bandaj veya pansumanın üzerini koruyarak (Plastik torba veya plastik folyo) banyo yapılabilir. Banyonun oturarak yapılması tavsiye olunur.

Ağrı:

  • Soğuk uygulanması ağrı ve şişliği azaltır.
  • Kalp seviyesinden yukarıda kalacak şekilde bacağın kaldırılması ağrı ve şişliği azaltır.
  • Egzersizlerden sonra ve geceleri bacağın yükseltilmesi yararlıdır.
  • Doktorun tavsiye ettiği şekilde ağrı kesici alınabilir. Egzersizlerden 30 dakika önce alınmasının faydası olur.
  • Şişlik, ağrı, kızarıklık devam ediyorsa, pansuman akıntısı sarı, yeşil renkte ise, ateş oluyorsa doktorla irtibata geçilmelidir.

Egzersiz Programı:

Fizik tedavi yürüme, germe, eklem hareket açısını arttırmaya yöneliktir. Fizik tedavi cerrahi sonrasında çok önemlidir. Kas güçlerinin geri kazanılması, oluşabilecek cerrahi yapışıklıkların önlenmesi açısından önemlidir. Direk ameliyatın sonucunu etkileyecek faktörlerden birisidir. Doktorun tavsiyeleri doğrultusunda yapılmalıdır. En sık kullanılan egzersizler Quadriceps Egzersizi ve Düz Bacak Kaldırma egzersizleridir.

Doktorunuza Sorun :

Sağlık sorunlarınızın çözümü hakkında Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Nejat Güney’e danışın. Ortopedi ve travmatoloji alanındaki sorunlarınız için en şeffaf ve dürüst ortamlarda tedavi talebinde bulunun.

(*) Doldurulması zorunlu alanlar.